Yargıtay içtihat eğilimi — ispat yükü
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatı: çalışan fazla mesai veya hafta tatil çalışması iddia ediyor, işveren aksini ispatlayan kayıt sunamıyorsa — 'çalışan lehine' yorum yapılır. 'PDKS/ekip yönetim kayıtları yok' savunması zayıftır. İşveren 'objektif kayıt sistemi kurma' yükümünü taşır (paralel olarak AB CCOO içtihatı 2019). Bu kayıt yoksa iddiayı çürütemez.
5510 sayılı SGK Kanunu — bildirim yükümü
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 8: işveren çalışan giriş bildirgesini en geç sigortalılığın başladığı tarihte SGK'ya yapmak zorunda. Saha personeli için 'kim, hangi günler, kaç saat çalıştı' kayıtları SGK denetiminde delildir. Manuel yoklama defter yerine sistem kullanım SGK denetimde 'objektif kayıt' sayılır — Yargıtay paralel yorum yapar.
Risk 1 — Fazla mesai davası
En sık dava türü: çalışan ayrıldıktan sonra 'birikmiş fazla mesai + hafta tatil + bayram çalışma' tazminat talebi. Tipik talep: aylık 30-60 saat fazla mesai × kıdem yılları × emsal saat ücreti × 1.5 kat = kişi başı 50.000-200.000 TL talep. İşveren ekip yönetim sistemi olmadığında 'gerçek mesai kayıtsız' diye savunamaz, mahkeme çalışan beyanını esas alabilir.
Risk 2 — Hafta tatil çalışması
4857 Madde 46: hafta tatili çalışmaya zorlanamaz, çalıştırılırsa %150 zamlı ödenir. Saha tekniker servisi 'müşteri 7 gün açık' işkolu olduğundan hafta tatili çalışması sık olur. Sistem yokluğu = kim hangi pazar çalıştı kanıtlanamaz = çalışan 'her pazar çalıştım' iddia eder = mahkeme lehine karar.
Risk 3 — SGK denetiminde 'eksik bildirim'
SGK Müfettişi yıllık denetim + ihbar denetimi yapar. Saha personeli WhatsApp + Excel ile takip ediliyor — müfettiş 'gerçek çalışma saatlerinin SGK'ya doğru bildirilmediği' tespit ederse: SGK eksik primi geriye dönük tahakkuk eder + gecikme faizi + idari para cezası. Ortalama bir KOBİ için kişi başı 30-90 bin TL geriye dönük yük.
Risk 4 — KVKK + iş mahkemesi paralel risk
Sistem yokluğu hem 'çalışan ispatlayamadı' hem 'işveren ispatlayamadı' durumu yaratır. KVKK kapsamında ise çalışan kişisel veri talep ettiğinde işveren 'kayıt yok' demek 'hesap verebilirlik ilkesi' ihlali yaratır — Madde 12 idari para cezası. Yani sistem yokluğu hem iş hukuk hem veri koruma boyutunda risktir.
Risk azaltma — minimum yeterli kayıt
Hukuki kabul edilebilirlik için minimum gereksinim: (1) Her saha personelin günlük başlangıç + bitiş zaman damgası — lokasyon ile birlikte. (2) Görev kaydı — kim, ne zaman, hangi müşteri. (3) Düzeltme yapılırsa eski kayıt + neden saklı. (4) En az 5 yıl geriye dönük arşiv (4857 Md.75: 10 yıl saklama). (5) Çalışan kendi kaydını görebilir. KontrolJet EkibimJet bu 5 kriteri tek pakette sunar.
Özet çıkarımlar
- Yargıtay yerleşik içtihatı: kayıt yoksa çalışan beyanı esas alınır.
- Tipik fazla mesai davası tazminatı kişi başı 50K-200K TL.
- SGK denetiminde geriye dönük prim tahakkuku riski kişi başı 30-90 bin TL.
- Minimum kabul edilebilir kayıt 5 kriter — sistemsiz manuel ile yapılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ve arama motorlarının doğrudan çekebileceği soru-cevap bloğu.
- Mevcut WhatsApp grup arşivim ispat olarak yeter mi?
- Zayıf delil. WhatsApp mesajları manipüle edilebilir + zaman damgaları sistemli değil. Mahkeme tek başına kabul etmez, destekleyici delil olarak görür.
- Çalışan rızası olmadan sistem kurabilir miyim?
- Evet. İş Kanunu 'işin yürütümü için gerekli kayıtların tutulması' işveren yetkisindedir. KVKK 'meşru menfaat' hukuki sebebi altında — aydınlatma yapılması yeterli, açık rıza zorunlu değil.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararları — Fazla Mesai İspat Yükü. Yargıtay Karar Arama. https://karararama.yargitay.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510 (erişim: 2026-05-13)
- 4857 sayılı İş Kanunu. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf (erişim: 2026-05-13)
- CJEU Case C-55/18 CCOO v Deutsche Bank. Court of Justice of the European Union. https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-55/18 (erişim: 2026-05-13)