TBMM gündemde, 2026 ikinci yarı yürürlük hedefi
Right to disconnect — mesai dışı dijital zorlama yasak
2003/88 — 48 saat tavan uzaktan da geçerli
Mevcut durum: 4857 Madde 14 ve Yönetmelik
2020 pandemi sonrası 7244 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu Madde 14'e uzaktan çalışma tanımı eklendi: 'işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı sözleşmeyle kurulan iş ilişkisi.' Uzaktan Çalışma Yönetmeliği (10/03/2021) detayları belirledi ama hibrit modeli kapsamadı.
2026 tasarısı ne değiştiriyor?
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na sevkedilen taslak (Mecliste Görüşülen Tasarılar) üç ana değişiklik içeriyor: (1) Hibrit çalışma — haftada en az 1, en çok 4 gün uzaktan — ayrı kategori. (2) İşveren tek taraflı geri çağırma yasağı (haklı sebep zorunlu). (3) 'Right to disconnect' (bağlantısızlık hakkı) tanınıyor: mesai dışı dijital iletişim için zorlama yasak. Yürürlük tasarısı 2026 ikinci yarısı.
AB Çalışma Süresi Direktifi paralelliği
EU Working Time Directive 2003/88/EC Madde 6 haftalık 48 saat, Madde 3 günlük 11 saat dinlenme tavanı uzaktan çalışmada da geçerlidir. Eurofound 'Telework during COVID-19' (2024) raporu uzaktan çalışanın günlük çalışma süresinin ortalama 1.5 saat arttığını ölçer — Direktif ihlali doğurabilir. Türkiye tasarısı bu boşluğu kapatmak için 'dijital giriş-çıkış damgası' veya 'self-report' ile süre takip zorunluluğu getiriyor. Ekip yönetim yazılımı bu kaydın yasal saklayıcısı haline geliyor.
ILO C190 uzaktan ortamda
ILO Convention C190 — Violence and Harassment (2019, Türkiye 2021 onayladı — 7414 sayılı Kanun) işverene 'şiddet ve tacizi önleme' yükümlülüğü getirir. ILO 2024 Annotated Guide uzaktan çalışmada özellikle siber taciz (online harassment), e-mail mobbing, izolasyon kaynaklı psikolojik şiddeti kapsama alır. İşveren şikayet kanalı + soruşturma prosedürü + koruma mekanizması sunmalı — yazılım içi 'taciz bildir' modülü bu altyapıyı kolaylaştırır.
KVKK çalışan gözetim sınırları
KVKK 2020/65 sayılı Karar çalışan izlemeyi meşru menfaat dengesi testine bağlar. Uzaktan çalışmada ekran kaydı, kamera, klavye-mouse aktivite ölçümü 'aşırı orantısız' kabul edilir (KVK Kurulu 2023 görüş yazıları). Tasarı, izleme tipinin 'işin gereği' ile sınırlı kalmasını ve çalışana ön bilgilendirme yapılmasını şart koşuyor. Ekip yönetim yazılımı 'görev tamamlanma + check-in' modelinden 'sürekli ekran takip' modeline geçmemeli — bu zaten KVKK uyumsuzdur.
Hibrit ekip yönetim altyapısı
Gartner HR Tech 2024 raporuna göre hibrit modelin %78'i 'asynchronous-first' iletişim, görev takip ve çıktı-odaklı performans değerlendirmesi gerektiriyor. Saat tabanlı 'koltukta görmek' (presence-based) yönetim çöktü. Pratik gereklilikler: (a) Tüm ekip için tek görev panosu, (b) Mesaj yerine 'iş emri/talep' formalleştirme, (c) Asenkron statü güncellemesi (status: in progress / blocked / done), (d) Haftalık 1:1 toplantı şablonu. EkibimJet hibrit ekipleri için 'task transparency' modülü ile çıktı odaklı yönetimi destekler — gözetim değil, görünürlük.
Özet çıkarımlar
- 2026 tasarısı hibrit çalışmayı ayrı kategori olarak tanımlıyor.
- Right to disconnect: mesai dışı dijital iletişime zorlama yasak.
- AB 2003/88 paralelinde 48 saat haftalık tavan uzaktan da geçerli.
- Ekran/aktivite takip KVKK uyumsuz — görev-odaklı yönetim şart.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ve arama motorlarının doğrudan çekebileceği soru-cevap bloğu.
- Tasarı geçmeden hibrit çalışma yasal mı?
- Evet, hibrit çalışma mevcut Madde 14 ve Yönetmelik kapsamında 'kısmi uzaktan çalışma' olarak yazılı sözleşmeyle uygulanabilir. Tasarı sadece ek netlik ve right to disconnect gibi yeni haklar getiriyor. Şu an uygulayan firmalar tasarı yürürlüğe girdiğinde sözleşmeleri uyumlu hale getirmeli.
- Right to disconnect hangi saatleri kapsayacak?
- Taslak hâlâ değişiyor ama mevcut versiyon 'normal mesai dışı, hafta sonu ve resmi tatil günlerinde işveren tarafından dijital iletişim yoluyla cevap beklentisi oluşturulamaz' diyor. Acil/operasyonel durumlar ayrı protokol gerektirir.
- Uzaktan çalışanın PDKS kaydı nasıl tutulur?
- Tasarı 'işveren çalışma süresi takibi mekanizması oluşturur' diyor ama spesifik araç dayatmıyor. Self-report + iş emri zaman damgası + check-in yeterli kabul ediliyor. Klavye-mouse takip veya kamera ile sürekli gözetim KVKK Md.4 (ölçülülük) gereği aşırı, önerilmez.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- 4857 sayılı İş Kanunu. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf (erişim: 2026-05-13)
- Directive 2003/88/EC — Working Time Directive. European Commission (Eur-Lex). https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2003/88/oj (erişim: 2026-05-13)
- Telework during COVID-19 and beyond. Eurofound. https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/2024/telework-during-covid-19 (erişim: 2026-05-13)
- Convention C190 — Violence and Harassment Convention. International Labour Organization. https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C190 (erişim: 2026-05-13)
- Çalışanların Araç Takip Sistemi ile İzlenmesi — 2020/65 sayılı Karar. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK). https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6760/2020-65 (erişim: 2026-05-13)